سيده نصرتبيگم امين ( بانوى اصفهان )
379
تفسير مخزن العرفان در علوم قرآن ( فارسى )
تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنا بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ تلك اشاره است به جماعت پيمبرانى كه در قرآن و غير قرآن ذكرى از آنها شده كه اين پيمبران و سفراى الهى و لو آنكه تماما در اصل فضيلت مشتركند كه همه ايشان داراى فضيلت نبوت و ولايت كليه الهيه ميباشند لكن بعضى بر بعضى برترى دارند همه آن بزرگواران در يك رتبه و مقام نميباشند . مِنْهُمْ مَنْ كَلَّمَ اللَّهُ بعضى از پيمبران كه ظاهرا مقصود موسى كليم اللَّه باشد حضرتش را اختصاص داده بمنصب كليم اللهى اگر چه اين فضيلت منحصر به آن جناب نبود چنانچه در حديث است كه خداى متعال در شب معراج با پيغمبر خاتم صلى اللَّه عليه و آله و سلّم نيز تكلم نمود لكن منصب كليم - اللهى مخصوص به آن حضرت مىباشد و اينكه آيا سخن گفتن خدا با موسى بچه نحو و كيفيتى بود در كتب حكمت و كلام حكما و متكلمين متعرض شدهاند اينجا جاى بحث آن نيست لكن همين قدر بايست دانست كه سخن گفتن حق تعالى مثل سخن گفتن ماها با يكديگر نيست كه براى ارائه ما فى الضمير خود محتاج بآلات مثل لب و دهان و زبان و صوت و صدا باشيم بلكه شايد چنين باشد كه ايجاد صوت و صدا مىنمود در كوه يا درخت و امثال آن با اينكه در آن موقع تمام اجزاء عالم حتى اجزاء بدن خود موسى ( ع ) بامر تكوينى گويا مىگشتند بنداى إِنِّي أَنَا اللَّهُ . و حضرت امير المؤمنين عليه السلام در نهج البلاغه در خطبهاى فرموده « آن كسى كه با موسى تكلم نمود و به او آيات بزرگ خود را نشان داد بدون آلات و نطق با او سخن گفت » . آرى تمامى موجودات باعتبارى كلمات حقند كه نمايش ميدهند اوصاف ربوبى و وجود سرمدى را لكن البته اختصاص موسى ( ع ) بمنصب كليم اللهى خصوصيت زائدى دارد كه به آن لحاظ حضرتش مخصوص گرديده به اين موهبت عظمى . وَ رَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجاتٍ و درجه و منزلت بعضى از پيمبران را بلند گردانيده مثل اينكه حضرت ابراهيم